Cepsyre

Η Ψυχιατρική μεταρρύθμιση στο Ρέθυμνο σήμερα

Η ψυχιατρική μεταρρύθμιση ήταν και είναι ένα μακροχρόνιο αίτημα της ψυχιατρικής κοινότητας αλλά και όλων των επαγγελματιών ψυχικής υγείας, για την άρδην αλλαγή της ψυχιατρικής περίθαλψης στην Ελλάδα. Ο ψυχικά πάσχων συνάνθρωπος αλλά και η ελληνική κοινωνία ευρύτερα πολλά θα ωφεληθούν απ’ αυτή την αλλαγή. Τα ψυχιατρικά ιδρύματα έχουν σηματοδοτηθεί ως ξεπερασμένοι θεσμοί, χώροι εγκλεισμού, περιθωριοποίησης, κοινωνικού αποκλεισμού και αντιθεραπευτικής πρακτικής.

Οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας αδυνατούν να εκφράσουν τον θεραπευτικό τους ρόλο και γίνονται έρμαια του ασυλιακού μηχανισμού. Ο κεντρικός άξονας της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης είναι η μεταφορά της περίθαλψης στην κοινότητα και το κλείσιμο των ψυχιατρείων. Η δημιουργία ενός δικτύου υπηρεσιών κοινωνικής ψυχιατρικής θα αντικαταστήσει τα ψυχιατρεία και θα βοηθήσει τα άτομα να παραμείνουν ενεργοί πολίτες μέσα στο οικογενειακό περιβάλλον με αυτονομία και σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα.

Η ψυχιατρική μεταρρύθμιση ως ανοιχτή πολιτική, κοινωνική και πολιτισμική πρόταση βοηθά την κοινωνία στις απαραίτητες αλλαγές των στάσεων, των αντιλήψεων και των κοινωνικών στερεοτύπων για την ψυχική υγεία και τον ψυχικά πάσχοντα.  Ψυχιατρική μεταρρύθμιση δεν σημαίνει απλή μεταφορά των ψυχικά ασθενών από το άσυλο, αλλά σημαίνει ανασυγκρότηση της δυνατότητας και της ικανότητας άσκησης πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων των πασχόντων στην καθημερινή ζωή.  Αυτή η ανθρωποκεντρική προσέγγιση διαμορφώνει νέα ήθη στην ψυχιατρική πρακτική και δημιουργεί ιστούς κοινωνικής αλληλεγγύης με σεβασμό στη διαφορετικότητα. 
Σήμερα η εφαρμογή της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης περνά από το Εθνικό – Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα ΨΥΧΑΡΓΩΣ και διανύουμε ήδη την Β’ φάση του. Πολλές στεγαστικές δομές ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης έχουν δημιουργηθεί σε όλη την Ελλάδα. Στην Κρήτη το ψυχιατρείο Χανίων έχει κλείσει τα τελευταία τρία χρόνια και το κλείσιμο των ψυχιατρείων στην υπόλοιπη Ελλάδα δεν θα αργήσει.

Η παγκόσμια οικονομική και κοινωνική κρίση φέρνει στο προσκήνιο νέα πολύπλοκα και πολύπλευρα προβλήματα ψυχικής υγείας στον σημερινό άνθρωπο. Η ζωή των ανθρώπων ιδιαίτερα των φτωχών, των εφήβων, των παιδιών και των ηλικιωμένων συναντά αδιέξοδα και ψυχικές διαταραχές. Υπολογίζεται πως μία τις τέσσερις οικογένειες σήμερα έχει ένα τουλάχιστον μέλος με ψυχική διαταραχή. Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας έχει από καιρό εντοπίσει τις διαστάσεις αυτών των φαινομένων και αναζητεί λύσεις.  

Στα πλαίσια της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης για το νομό Ρεθύμνης προβλέπεται η λειτουργία ολοκληρωμένου Ψυχιατρικού τμήματος στο Γενικό Νοσοκομείο Ρεθύμνου, Κέντρο Ψυχικής Υγείας, Κινητή Μονάδα, ένα  Ξενώνα μετανοσοκομειακής περίθαλψης, τρείς Ξενώνες χρόνιας νοσηλείας και την δημιουργία ενός Κοινωνικού Συνεταιρισμού Περιορισμένης Ευθύνης (ΚΟΙ.Σ.Π.Ε.).

Οι προβλεπόμενες θέσεις απασχόλησης για τη στελέχωση των παραπάνω δομών είναι 13 Ψυχίατροι, 2 Παιδοψυχίατροι, 10 Ψυχολόγοι, 8 Κοινωνικοί Λειτουργοί, 70 Νοσηλευτές, 3 Εργοθεραπευτές, 8 Άλλοι Επαγγελματίες Ψυχικής Υγείας, 3 Διοικητικό Προσωπικό και 15 Βοηθητικό Προσωπικό.
Σήμερα 10 χρόνια μετά τον παραπάνω σχεδιασμό στα πλαίσια του προγράμματος ΨΥΧΑΡΓΩΣ φάσης Β’, ελάχιστες δομές από τις προβλεπόμενες βρίσκονται σε λειτουργία. Η Ψυχιατρική Κλινική του Νοσοκομείου δεν λειτουργεί ακόμα αλλά προβλέπεται η λειτουργία της μέσα στον Νοέμβριο. Παράλληλα το Κέντρο Ψυχικής Υγείας έχει  ξεκινήσει εδώ και μερικούς μήνες τη λειτουργία του, αλλά με ελλιπές προσωπικό. Από τους τρεις προβλεπόμενους Ξενώνες χρόνιας νοσηλείας, μόνο ο ένας λειτουργεί στη περιοχή του Τσεσμέ, ενώ τόσο η Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας όσο και ο Μετανοσοκομειακός Ξενώνας δεν λειτουργούν.

Η ανάπτυξη ενός δικτύου Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας στο Ρέθυμνο, στα πλαίσια της τομεοποίησης των υπηρεσιών ψυχικής υγείας είναι επιτακτική ανάγκη σήμερα για να απαντήσει στις αυξανόμενες ανάγκες του τοπικού πληθυσμού σε επίπεδο Υγειονομικής Περιφέρειας.

Η Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση κάνει τα πρώτα δειλά βήματα στο Ρέθυμνο. Έχει ανάγκη τη στήριξη της τοπικής κοινωνίας, την πολιτική βούληση της πολιτείας και την ενεργητική στήριξη των πολιτών του Ρεθύμνου.

Αντώνης Λιοδάκης
Ψυχίατρος – Ψυχοθεραπευτής
Διευθυντής Κ.Ψ.Υ. Ρεθύμνου
E-mail: info@cepsyre.gr

Πίσω